Phim "NHỮNG THIÊN THẦN ÁO TRẮNG" - sự xúc phạm môn Văn

By Trần Hà Nam

Là một người dạy Văn làm công tác giáo dục tôi đã cố gắng theo dõi các bộ phim nói về tuổi học trò "Những thiên thần áo trắng" "Bộ tứ 10A8"... Nhưng những gì các tác giả những bộ phim đặt ra đã đem lại một sự thất vọng lớn. Không hiểu tâm lý học sinh gán ghép những tư tưởng một cách áp đặt và tỏ ra lạc hậu với thực tế trường học hiện nay.
Phải nói ngay rằng đội ngũ diễn viên trẻ trung ở độ tuổi được gọi là "teen" (như cách gọi thời thượng hiện nay) quả là một sự lý tưởng hóa cao độ để gửi gắm những tư tưởng mà có lẽ các nhà làm phim cho là mới mẻ! Tôi không hiểu VTV3 khi cho chiếu những bộ phim về tuổi học trò thì có nghĩ đến những hệ lụy từ ảnh hưởng phim ảnh hay không? Song song chiếu với bộ phim "Những thiên thần áo trắng" nói trên còn là "Bộ tứ 10A8" - không thể là một bộ phim giáo dục mà dường như là một bản sao sitcom sống sượng từ nước ngoài phản cảm vô cùng (tôi sẽ có dịp quay lại bộ phim này sau)! Quay trở lại với "Những thiên thần áo trắng" ở hai tập phim gần đây khi các tác giả gửi gắm thông điệp về cách dạy - học môn Văn xin bàn mấy ý nhỏ:
- Mượn cô học trò từ nước Anh về - lớp trưởng July Mill trong một giờ kiểm tra Văn thể hiện thái độ phản ứng trước việc học thuộc lòng các tác giả đã xuyên tạc trắng trợn bản chất môn Văn! Một bài kiểm tra 45 phút mà chỉ chép thuộc lòng bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh là sự vô lý đầu tiên! Một bài thơ hay như vậy với một cô giáo dạy Văn lý tưởng hóa cao độ vậy mà không làm cho một học sinh thông minh nhạy cảm yêu và thuộc bài thơ Xuân Quỳnh đó là điều không thể lý giải!!!
- Tác giả phim xúc phạm nghiêm trọng nữ sĩ Xuân Quỳnh khi lấy tác phẩm này làm minh họa khi để cho cô học trò hồn nhiên nói đây là bài thơ không hay nên không thuộc (vậy phải xem lại cách dạy của cô!). Còn sau đó lại cho một cơ hội thuộc lòng Tây Tiến của Quang Dũng lại tiếp tục xúc phạm giáo viên Văn xúc phạm Quang Dũng khi đọc đứt đoạn bài thơ (không thuộc) mà lại nhận 10 điểm!!!
- Tiếp tục trong giờ học "thử nghiệm" cô giáo cho học sinh bàn về tiền coi như là "phát kiến" táo bạo trong giờ học. Xin thưa quá lạc hậu với những tiết học sinh động ở phổ thông hiện nay khi những vấn đề này chúng tôi đã cho các em lớp 10 thảo luận rồi!
Trước khi đề xuất những ý tưởng hãy chịu khó đi vào môi trường giáo dục hiện nay hiểu các em hiểu thầy cô và nhà trường rồi hãy xây dựng kịch bản và đạo diễn phim thưa các nhà làm phim. Còn cứ như thế này là lạc hậu với thời đại với giáo dục hiện nay và xuyên tạc trắng trợn môn Văn.

More...

QUY NHƠN THÀNH PHỐ THI CA

By Trần Hà Nam

Tặng chị Phương Phương giúp anh Quang Khanh!
Quy Nhơn vẫn là của chúng ta những người yêu thơ đích thực và biết trân trọng những giá trị văn chương! Post bài này cũng để nhớ một ngày năm 1986 chở anh Nguyễn Thuỵ Kha đi liêu xiêu qua eo Nín Thở! Đúng như những gì anh viết trong bài hát này cảm giác thật bình yên.

More...

Bình luận vụ cá mập bị bắt!

By Trần Hà Nam

Đọc Bản tin Bình Định ngày 15.4 trên trang www.binhdinh.gov.vn có một bình luận thú vị về vụ cá mập bị bắt của báo Lao động Xã hội được dẫn lại. Xin giới thiệu đến mọi người!

BÌNH LUẬN

Bài học từ con cá mập sa lưới tại Quy Nhơn

Một ngư dân ở Quy Nhơn vừa bắt được con cá mập nặng gần 1 tạ. Theo nhiều người dân con cá mập này là thủ phạm tấn công nhiều người tắm biển tại  bãi biển Quy Nhơn thời gian qua. Khi chưa tóm được con thứ 2 thứ 3 thù quy nó là thủ phạm âu cũng chẳng ai phản đối. Cón cá mập thì đố mà cãi được vì nó là cá mập...!

Nếu đúng con cá mập trên là thủ phạm tấn công người mà chỉ quanh quẩn tấn công tại bãi biển Quy Nhơn thì cái chết của nó đã được báo trước. Bởi nó gây hại cho người. Không những thế nó còn ảnh hưởng tới an ninh khu vực ảnh hưởng đến sự phát triển của ngành du lịch cũng như kinh tế xã hội của địa phương. "Con giun xéo lắm cũng quằn" thì con người đâu chịu để nó yên cho nó quẫy nhiễu cuộc sống.

Chỉ 1 con cá mập sa lưới nhưng ít nhiều gây được dư luận vì nó góp phần làm bình yên cho 1 vùng biển - một trong những điểm du lịch quan trọng của Trung Bộ.

Nhưng qua việc trên cũng cho người đời nhiều bài học lý thú và sâu sắc. Đó là làm việc ác thì trước sau cũng bị phát giác trừng phạt. Đó là đừng ăn bẩn ăn quẩn bởi vải thưa khó che được mắt bàn dân thiên hạ. Và xa hơn là phái biết đương đầu với những khó khăn.

Bài học trên chẳng có gì mới mẻ nhưng tiếc thay có người vẫn bị "sa lưới" và lúc nhận ra thì đã quá muộn. (Lao Động Xã Hội 15/4 tr3)

More...

VÈ BÌNH ĐỊNH

By Trần Hà Nam

VÈ TIỂU THIẾP
Bài vè này sưu tầm ở Bình An Bắc nay là xã Tây Bình (Tây Sơn) năm 1987. Quá trình ghi chép có thể có chỗ chưa chính xác.
Cái vẻ cái ve - Cái vè tiểu thiếp - Mồ cha tám kiếp - Con hỡi cùi đày - Có khiến ăn mày - Chun vô làm bé - Ăn thời ăn ké - ngủ lại ngủ nhờ - Vợ lớn phất cờ - Khua đâu chạy đó - Thân tôi con chó - hình tợ trâu cui - Tui nghĩ phận tui - Chịu nhiều cay đắng - Dầm mưa dãi nắng - da bản tiếc hương - Điệu ngãi can cường - khiến sao hay vậy - Ra đàng nó thấy - Chúng bạn hổ ngươi - Thiên hạ chê cười - nghĩ mình là dại - Ngồi buồn nghĩ lại - đã hết đuôi đầu - nhiều ruộng nhiều trâu - không bằng thong thả - Mộ phần đống mả - xúi giục cho tui - cha đẻ mẹ nuôi - không hàng không họ - Nồi cơm trã cá - Thẩu mắm vò dưa - Thức sớm dậy trưa - Lên mâm lên cỗ - Gãi đầu gãi cổ - Thưa chị mời anh - ăn uống không lành - Nẫu đào nẫu chửi - Thân tôi tất tưởi - Hình tợ chó giòi - Một ngày tới tối - Cũng gọi tới tui - Giả dại làm khôn - Giả khôn làm dại - Ngồi buồn nghĩ lại - đã hết đuôi đầu - căn số vì đâu - Trời ơi đất hỡi!
(Người kể: Ông Sáu Trĩ - thôn Mỹ Đức; người sưu tầm: Trần Hà Nam)
VÈ THỊT CẦY
Ve vẻ vè ve - chặt vè chó cụt(?) - Chặt thò chặt thụt - Chặt mút rau câu - Đứa đằng đầu - đứa đằng đít
Làm thời ít ít- đừng để nó la - đứa ở trong nhà - chạy ra cắt cổ - Đứa nào chịu khổ - bắc nước cạo lông - đứa nào ở không - chung tiền mua bánh - đứa nào mất mánh - chạy xóm xin rau - đứa nào lau chau - lên mời thầy bốn Đạo - Đứa nào bọc gạo - Đứa nào bọc tiền - bọc vài củ riềng - bọc vài củ tỏi - nẫu có hỏi - đừng nói ăn thịt cầy - Mình tới luầy huầy - mình ăn mấy miếng
Người kể: Bà Chín - thôn Trà Sơn; người ghi: Trần Hà Nam)

More...

Sách mới Bộ đề thi Ngữ Văn

By Trần Hà Nam

Lại thêm một cuốn sách mới cho học sinh lớp 12 ôn thi tốt nghiệp và đại học cao đẳng. Sách có 5 phần: Đề ôn luyện tốt nghiệp đề ôn luyện thi đại học cao đẳng giới thiệu đề và đáp án tốt nghiệp các năm giới thiệu đề và đáp án thi đại học cao đẳng các năm nghị luận xã hội. Xin trân trọng giới thiệu đến các em học sinh.
bodenguvan

More...

Thử mã nhúng Scribd - bài bình thơ Lệ Thu

By Trần Hà Nam

Dùng mã nhúng trên trang vnweblogs để đọc tài liệu dài khỏi mất công post bài

Lệ Thu
Tình hình là trên IE8.0 thì hiện lên mã Typesetting còn trên Firefox và Google crome thì hiện ra hình Media --> Chỉ có thể coi trực tiếp trên trang scibd.com (bấm vào link chữ Lệ Thu) chứng tỏ trang vnweblogs chưa hỗ trợ được mã nhúng trực tiếp!
Trang tư liệu Scibd.com cho phép bạn tải lên và tải về những tài liệu định dạng doc pdf. Có nhiều tài liệu khá bổ ích phục vụ cho công tác nghiên cứu và giảng dạy bạn chỉ cần đăng ký một tài khoản là có thể sử dụng dễ dàng.

More...

Nghe nhạc tại phòng trà Feeling

By Trần Hà Nam

Đêm nhạc Võ Thanh Quang được tổ chức đầm ấm và sang trọng tại phòng trà Feeling - 11 Tăng Bạt Hổ Quy Nhơn. Ban nhạc không phải ai lạ lẫm là những gương mặt đã gắn bó phong trào ca nhạc của Quy Nhơn hàng chục năm nay trong đó có anh Cảnh - chồng Bích Nga cùng khoá Đại học với mình. Ban nhạc chơi khá điêu luyện đã góp phần làm nên thành công của đêm nhạc.
Sau đây laàmmộtt số hình ảnh ghi lại trong video clip và ghi âm từ máy di động
CA SĨ TƯƠNG PHÙNG HÁT MÙA XUÂN CỦA CHỊ  - TRÊN NỀN NHẠC PIANO - nữ ca sĩ 26 tuổi này được khen đặc biệt vì chất giọng trong và huyền hồ tiếc là máy ghi không tốt lẫn nhiều tạp âm!

BAN NHẠC FEELING (MÌNH THÍCH ĐỌC LÀ PHIÊU LINH HƠN!) CHƠI HOÀ TẤU BẢN DONNA TUYỆT PHẨM


More...

Quy Nhơn - đôi mắt người xưa

By Trần Hà Nam

Đêm thứ Bảy 20.3 vừa qua hội cựu học sinh Cường Để đã tổ chức đêm giới thiệu nhạc phẩm Võ Thanh Quang. Có lời mời từ Trần Viết Dũng mình đã đến và được nghe những bài hát thấm đẫm tâm sự tư hương của anh Võ Thanh Quang. Tiếc là không ngồi đến cuối buổi được nhưng cũng kịp ghi lại đủ các ca khúc (trừ ca khúc cuốil à bài Quy Nhơnđôi mắt người xưa do Quý Hoà hát). Chuyển thử sang file mp3 bài hát QUY NHƠNĐÔI MẮT NGƯỜI XƯA do anh Đình Giáo hát. Cảm ơn anh Võ Thanh Quang!

More...

Có một Hữu Loan - Đèo Cả...

By Trần Hà Nam

Nghe tin ông ra đi ở tuổi 95 vẫn cảm thấy có cảm giác ngậm ngùi dù biết là quy luật không thể cưỡng lại thời gian. Ông không có một tập thơ để đời nhưng có những bài thơ đã đi vào trong ký ức bao thế hệ. Tôi không muốn nói nhiều về Màu tím hoa sim - bài thơ gắn liền thiên tình sử bi tráng thời kháng chiến. Tôi nghĩ về ông như một nhân cách sững sững với Đèo Cả ngạo nghễ một dáng đứng trên văn đàn!
Tôi nghĩ với bài thơ góp mặt trong 100 bài thơ hay nhất thế kỷ XX này Hữu Loan cũng đã ghi một dấu ấn thế hệ của một lớp người yêu Tổ quốc đến đắm đuối thật kiên cường và bình thản trước bao biến cố cuộc đời! Đọc Đèo Cả vẫn thấy lồng lộng một nhân cách Hữu Loan. Xin được tưởng nhớ ông bằng việc đọc lại những vần thơ réo sôi nhiệt huyết này!
Đèo Cả - Hữu Loan

Đèo Cả!
Đèo Cả!
Núi cao ngút!
Mây trời Ai Lao
....................sầu đại dương
Dặm về heo hút
Đá Bia mù sương
Bên quán "Hồng quân"
..............................người
......................................ngựa
.............................................mỏi
Nhìn dốc ngồi than
..........................thương
....................................ai
.......................................lên
............................................đường
Chầy ngày
...............lạc giữa núi
Sau chân
.............lối vàng
........................xanh tuôn
Dưới cây
............bên suối độc
Cheo leo chòi canh
..........................như biên cương
Tóc râu
...........trùm vai rộng
Không nhận ra
....................người làng
Ngày thâu
..............vượn hú
Đêm canh
..............gặp hùm lang thang
Rau khe
...........cơm vắt
Áo phai
...........màu chiến trường
Gian nguy
..............lòng không nhạt
Căm thù
............trăm năm xa
Máu thiêng
.............. sôi dào dạt
Từ nguồn thiêng
...................... ông cha
"Cần xây chiến lũy ngất
Đây hình hài niên hoa
- Xâm lăng!
Xâm lăng!
Súng thèm
...............gươm khát..."
Ai ngân lung lay
.....................đêm quê nhà
Nhớ lần thăm Đèo Cả
Hậu phương từ rất xa
Ăn với nhau bữa
......................heo rừng
..................................công thui
...............................................chấm muối
Trên sạp cây rừng
Ngủ chung
...............nửa tối
Biệt nhau
.............đèo heo
.........................canh gà
Râu ngược
...............chào nhau
.............................bên dốc núi.
Giặc từ Vũng Rô
...................... bắn tới
Giặc từ trong
...................tràn ra
Nhưng Đèo Cả
....................vẫn đứng vững
Đèo Cả Nam
.................máu giặc
.............................mấy
...................................lần
.......................................nắng
..............................................khô
Sau mỗi lần thắng
Những người trấn Đèo Cả
Về bên suối đánh cờ
Người hái cam rừng
......................... ăn nheo mắt
Người vá áo
................thiếu kim
........................... mài sắt
Người đập mảnh chai
............................vểnh cằm
........................................ cạo râu
Suối mang bóng người
..............................soi
..................................những
..........................................về đâu
(1947)

More...

Đọc "Thơ và Bình Thơ"

By Trần Hà Nam

Trong cuộc sống có lẽ một trong những điều đáng sợ là sự lãng quên. Có bao nhà thơ bài thơ tưởng đã chìm vào quá vãng. Tuy nhiên có người đã lặng lẽ ghi dấu ấn của mình vào cuộc đời bằng con đường văn chương nghệ thuật với tư cách một người bạn đường tôn vinh những giá trị thi ca qua sự trải nghiệm tâm huyết bền bỉ suốt nửa thế kỷ. Vẫn giữ một mối tình thơ khi tuổi đang cận kề thất thập kể cũng là một điều hiếm hoi!

Sau "Cảm nhận và Bình thơ" - tác phẩm đoạt hạng A giải Xuân Diệu - Đào Tấn nhà giáo ưu tú Trương Tham lại tiếp tục trình làng công trình mới chắt lọc những bài bình thơ tâm đắc cũng như những cảm nhận mới mẻ trong quyển sách "Thơ và Bình thơ" (NXB Hội nhà Văn 2009) với 42 bài viết trong phần Tình Thơ và 9 bài của học trò đồng nghiệp trong phần Tri Âm cuối sách. Trong Ngày Thơ Việt Nam dịp Nguyên Tiêu Canh Dần 2010 vừa rồi tôi đã thấy những em học sinh trường chuyên Lê Quý Đôn hớn hở nâng niu quyển sách như một món quà quý đầu Xuân tíu tít ùa đến bên thầy để xin chữ ký tác giả. Như vậy thầy lại có thêm bao nhiêu thế hệ học trò mới có thêm niềm vui đem thi ca đến với cuộc sống hôm nay. Và chắc chắn những điều gửi gắm trong quyển sách này sẽ còn được nhiều lứa học trò nữa tiếp nhận tri âm. Của tin còn một chút này...

Cách bình thơ của thầy Trương Tham là một phong cách không thể lẫn với bất cứ ai. Không cần bóc tách tỉ mẩn câu chữ mà đi từ những chiêm nghiệm khái quát những ý vị cô đọng nhất của tác phẩm để từ đó thẩm định giá trị của bài thơ lột tả thần thái trong tứ thơ và chỉ ra đúng tạng thơ của tác giả. Để làm được điều đó người bình đã phải nghiền ngẫm công phu lao tâm khổ tứ có những bài viết phải trăn trở hàng năm trời có những tứ thơ thầy từng nghĩ và trao đổi với đồng nghiệp học trò từ hàng chục năm bây giờ mới thành bài viết. Bởi vậy mà có những lời bình thật đắt giá. Các bài bình Tình ca ban mai (Chế Lan Viên) Ngày Xuân dạy các con (Nguyễn Khuyến) Trường huyện (Nguyễn Bính) Tiếng chim tu hú (Anh Thơ) Tình sông núi(Trần Mai Ninh Đôi mắt người Sơn Tây (Quang Dũng)...là những trường hợp như vậy.

Bên cạnh những bài thơ nổi tiếng những bài trong chương trình phổ thông đã quen thuộc thầy còn chứng tỏ một sức đọc và cảm sâu rộng đáng trân trọng khi chịu khó tìm những bài thơ hay những tác giả đương đại và cả những gương mặt thơ mới xuất hiện và có triển vọng những năm gần đây. Đây cũng là điều đáng ghi nhận ở một tâm hồn nhà giáo - nghệ sĩ khi không để cho thời gian lấy đi độ nhạy và vẻ thanh xuân của tâm hồn. Tất nhiên có thể có những ý những bài chưa thật thỏa mãn người đọc thế nhưng một sự khai phá gợi mở của thầy sẽ tiếp tục bắt ta phải suy nghĩ tìm tòi cùng khám phá tiếp những tầng nghĩa ẩn sâu trong văn bản. Tôi bắt gặp trong tập sách này những niềm đồng cảm giữa người bình thơ và nhà thơ như những chia sẻ chiêm nghiệm xin được trích đôi dòng: "Đến Mây trắng không khí hồ hởi tin yêu Nắng mênh mông trong mắt chúng tôi cười Tôi xin làm một con tằm như lắng lại. Cả tập thơ man mác một nỗi buồn mây trắng với những trăn trở suy tư về thế sự về những diễn biến phức tạp của đời sống. Không phải nhà thơ đã đi vào tuổi mây trắng mà vì bên cạnh những cái được lớn lao chúng ta có những cái mất không nhỏ" (Lời bình tập Mây trắng của Lệ Thu) còn đây là những lời dành cho tập Bóng trúc (Văn Trọng Hùng): "Thơ Văn Trọng Hùng là tiếng nói của đời sống vì cuộc sống mà có. (...) Chí ít cũng là những ước mong mình được sống thực là mình. Tất cả những nét đó như từ trong tâm hồn cốt cách của nhà thơ bộc lộ một cách tự nhiên qua những bài thơ của anh". Với các bài thơ Trương Chi (Quang Vĩnh Khương) Giấc mơ hoa ban trắng (Mai Thìn) Cảm quê (Tăng Hữu Thơ)... cũng có những khoảnh khắc đồng điệu như vậy! Người làm thơ có những tri âm còn gì quý hơn!

Không chỉ vậy người viết cũng tỏ ra ưu ái với những cây bút trẻ có phát hiện động viên quý báu. Chẳng hạn những lời bình dành cho nhà thơ trẻ Ngô Liêm Khoan: "Ngô Liêm Khoan có cách nói riêng của mình anh không chỉ phê phán mà rất thể tất trong cách nhìn nhận vấn đề. Chính những tâm hồn già cỗi những gương mặt vô hồn kia cũng có nỗi đau riêng của nó. Còn gì xót xa bằng khi ‘chợt nhận ra mình từ những cánh đang rơi . Muốn giữ mà không giữ nổi như một sự giằng co trên vết trượt dài. Là cách nhìn thấu đáo của một người cầm bút" (Lời bình Giọt mưa giữa nắng). Hay như việc nhặt ra những câu thơ tứ thơ hay trong tập thơ Nguyên Tiêu của Hội VHNT Bình Định của các tác giả Phổ Đồng Vũ Đình Thung... tác giả để lại lời bình thật tâm đắc: "Lời thơ bình dị đến trong sáng như buột miệng nói ra. Tất cả đều lặng lẽ ở bên ngoài bên trong nén chặt biết bao mất còn tàn úa lớn lên...là quy luật tất yếu của đời sống. với nỗi mừng niềm vui nỗi buồn khắc khoải...bao nhiêu tâm trạng. Để rồi tất cả đọng lại một mùi hương bất tử với thời gian." (bình Lặng lẽ của Vũ Đình Thung)

Đồng thời với việc thẩm thơ thưởng thơ làm sang cho thơ vẫn là một thái độ sòng phẳng thẳng thắn trong những bài trao đổi của thầy khi phê những câu thơ những cách đối xử với thơ thiếu trân trọng cùng với những băn khoăn từ góc nhìn của một thầy giáo dạy Văn lâu năm có lương tâm với nghề nghiệp. Điều đó như một phản hồi từ phía nhà trường với người biên soạn chương trình sách giáo khoa cũng là việc làm cần thiết vì quyền lợi học sinh.

Bình thơ để giãi bày thái độ sống đắm đuối với thơ để tiếp tục chuyển tải những suy ngẫm bình giá đến với thế hệ sau khi bản thân thầy từ lâu đã là một ông giáo hồi hưu đó cũng là một lựa chọn để luôn tự làm mới mình để giữ tâm hồn mãi được thanh xuân của nhà giáo ưu tú Trương Tham! Trân trọng cảm ơn thầy!

Quy Nhơn tháng 3 năm 2010

(*) (Thơ & bình thơ của nhà giáo ưu tú Trương Tham - NXB Hội Nhà văn 2009)

More...