Cảm nhận lan man Trường ca Metro

By Trần Hà Nam

Trường ca Metro của Thanh Thảo

Đọc Trường ca Metro của nhà thơ Thanh Thảo qua con đường không chính thống nghĩa là chẳng được cầm trên tay cuốn sách chẳng được kí tặng và nơm nớp lo không biết văn bản post lên mạng mà mình đang đọc có bị lỗi chính tả gì không. Thôi kệ! Bởi đọc xong không thể không viết một cái gì đó gọi là cảm nhận chăng?

Bắt đầu của chuyến Metro kí ức này là ngày 11 tháng 4 năm 2009. Kết thúc của trường ca là "16h50 ngày 16 tháng 4 năm 2009". Nghĩa là hành trình xuyên kí ức này vỏn vẹn 6 ngày để viết để sống lại 38 năm. Nghĩa là độ dồn nén tư duy và cảm xúc của nhà thơ để viết hơn 2500 chữ đã đạt đến mức cao độ nhất. Trường ca là thể loại sở trường gắn với tên tuổi Thanh Thảo khỏi bàn thêm. Trường ca có dung lượng hiện thực ngồn ngộn và sức xuyên thấu suy tưởng và nỗi xúc động của nhà thơ cũng là chuyện miễn bàn ở đây.  Sáu ngày nhiều thời điểm khác nhau đan xen quá khứ hiện tại giữa những ngày tháng 4 lịch sử dễ khiến người ta nghĩ đến một đơn đặt hàng. Đọc rồi ta nhận ra quả thật là đơn đặt hàng nhưng là của chính nhà thơ đặt cho anh riết róng thôi thúc món nợ lòng với quá khứ thấm đẫm Trường Sơn với bạn bè đồng đội với máu với lửa với những gì riêng tư nhất!

More...

DU HÀNH LỤC BÁT về với hồn quê

By Trần Hà Nam

Trần Hà Nam

Du hành lục bát về với hồn quê

(Đọc DU HÀNH LỤC BÁT -Khổng Vĩnh Nguyên NXB Hội Nhà văn 2009)

            Lâu nay ít thấy Khổng Vĩnh Nguyên lang thang phố xá Quy Nhơn ngỡ như anh lại tiếp tục những cuộc viễn du trên khắp miền đất nước. Gần đây nghe anh em báo lại mới hay lâu nay anh quanh quẩn quê nhà báo hiếu cho mẹ già vừa khuất núi. Lại bẵng đi một thời gian anh gửi tặng tôi tập thơ mới với hình bìa trước bìa sau đều do chính anh tự họa nét bút phóng cuồng như ngày nào. Tập thơ cũng thật đặc biệt vì ngoài tiêu đề Du hành lục bát thì hoàn toàn không có nhan đề cho từng bài hơn thế lại chuyên chú một thể loại cũ đến mức không thể cũ hơn nhưng cái thể loại dễ làm khó hay này dường như lại thích hợp với tạng của Khổng thi sĩ.

            Thú thật bản thân tôi rất mê lục bát nhưng cũng rất sợ lục bát bởi có quá nhiều gương mặt lục bát đương đại thi nhau xuất hiện gần đây lại có hẳn một website lucbat.com tập hợp cơ man là thơ hay rồi thì bao anh bao chị làm thơ lục bát tha hồ lăng xê nhau "ông hoàng lục bát" "nữ hoàng lục bát" nghe mà choáng! Làm thơ lục bát không khéo thì thành vè khéo quá thì thành giảo hoạt trơn tuột vô hồn. Hãi lắm! Ấy vậy mà Khổng Vĩnh Nguyên dám làm xiếc dám "du hành" cùng lục bát thì quả thật anh bạn của tôi liều lắm thay! Nghĩa là anh tự tin ở mình biết chừng nào! Có người đã đếm hộ toàn bộ tập thơ này có 711 câu thơ và gọi là trường ca! Riêng tôi tôi lại nghĩ đây là những đoản ca của một hoài niệm miên man về cố xứ.

            Bắt đầu đọc tập thơ này tôi cảm thấy mình dại ghê! Hóa ra Khổng Vĩnh Nguyên không đặt tên cho từng bài thơ theo thông lệ không gò vần điệu theo kiểu truyện thơ mà tung đội quân lục - bát này vào đội ngũ chỉnh tề bắt câu chữ phải chuyển tải những phút lên đồng những giờ ngơ ngẩn những nỗi buồn nỗi nhớ của mình...mà ai làm độc giả thì cũng phải bị hút vào mê hồn trận để coi thử chuyến "du hành" của câu chữ suy tưởng cảm xúc này đi tới đâu. Không đặt tên cho từng bài mà lại hay vì trong cấu trúc 2 câu 4 câu 8 câu hay dài hơi hơn một tí người đọc lại có cảm nhận quen thuộc như đọc ca dao như nghêu ngao hát ru dễ nhập tâm. Và không chán không bị gò vào khuôn. Có thể ví với Du hành lục bát Khổng Vĩnh Nguyên đã nhập thân làm gã mục đồng hát ngao hay đáo để!

****

          

More...

Vu Lan về thăm Mẹ

By Trần Hà Nam

Con về thăm Mẹ. Trưa nay
Mênh mang nắng khói hương bay. Quặn lòng
Đăm đăm ánh mắt Mẹ trông
Vu Lan quạnh quẽ đóa hồng trắng đau!


More...

Về bài NỖI LÒNG của Đặng Dung

By Trần Hà Nam

   Bài thơ Cảm hoài của danh tướng Đặng Dung được dạy trong chương trình Ngữ văn 10 nâng cao có những điểm đáng bàn:
   Trước hết phần chú thích không chính xác ở trang 158 chú thích số 4 viết:
"Hàng thịt câu cá: dịch chữ  đồ điếu (đồ: hàng thịt điếu: câu cá) chỉ Phàn Khoái bán thịt chó Hàn Tín câu cá sau giúp Hán Cao tổ làm nên sự nghiệp lớn"
   Trong tích Hán sở tranh hùng có nói Phàn Khoái làm nghề bán thịt chó Hàn Tín câu cá ở sông Hoài nhưng có lẽ cần phải bổ sung chi tiết câu cá gắn điển tích về Khương Tử Nha là ông lão câu cá - câu thời sau giúp nhà Chu lập nên nghiệp lớn nổi tiếng hơn nhiều. Hàn Tín hay được nhắc đến với tích lòn trôn hàng thịt xin cơm phiếu mẫu mà làm nên nghiệp lớn!
   Bản dịch thơ của học giả Phan Võ cũng cần xem lại vì có nhiều câu chưa đúng tinh thần nguyên tác học mất hứng thú! Theo tôi cần có nhiều bản dịch để đối chiếu và nhất là không câu nệbuuộcc học sinh phải thuộc bản dịch trong sách giáo khoa. Sau đây là một loạt các bản dịch khác về bài Cảm hoài xin bổ sung làm tư liệu
:

1. Bản dịch của Phan Kế Bính trích trong VN Sử Lược của Trần Trọng Kim

    Việc đời bối rối tuổi gìa vay
    Trời đất vô cùng một cuộc say
    Bần tiện gặp thời lên cũng dễ
    Anh hùng lỡ bước ngẫm càng caỵ
    Vai khiêng trái đất mong phò chúa
    Giáp gột sông trời khó vạch mâỵ
    Thù trả chưa xong đầu đã bạc
    Gươm mài bóng nguyệt biết bao ràỵ

2. Bản dịch trong Việt Nam Nhân Vật Chí Vựng Biên của Hồ Đắc Hàm và Thái Văn Kiểm

    Tuổi về gìa phải thời bối rối
    Cả đất trời một hội mê say
    Gặp thời kẻ dở nên hay
    Anh hùng lỡ vận đắng cay trăm phần.
    Lòng cứu chúa muốn vần trái đất
    Gột giáp binh khôn dắt sông trời.
    Thù còn đầu đã bạc rồi
    Mấy phen dưới nguyệt chuốt mài lưỡi gươm.

    3. Bản dịch của Phan Võ

        Việc thế lôi thôi tuổi tác này
        Mênh mông trời đất hát và say
        Gặp thời đồ điếu thừa nên việc
        Lỡ vận anh hùng luống nuốt caỵ
        Giúp chúa những lăm giằng cốt đất
        Rửa dòng không thể vén sông mâỵ
        Quốc thù chưa trả già sao vội
        Dưới nguyệt mài gươm đã bấy chầỵ

    4.Bản dịch của Đào Hữu Dương

        Tuổi gìa lận đận nỗi tình đời
        Vô tận vần xoay khoảng đất trời
        Ti tiện gặp thời lên chẳng khó
        Anh hùng lỡ bước hận nhiều thôi.
        Vác non phò chúa trên vai nặng
        Gột giáp qua mây mặt nước trôi
        Thù nước chưa xong đầu sớm bạc
        Dưới trăng mài kiếm mấy thu rồi.

    5. Bản dịch của Vũ Hải Tiêu

        Thế cuộc mênh mang tuổi sớm gìa
        Đất trời thu lại chỉ say ca
        Gặp thời đồ điếu thành công dễ
        Lỡ vận anh hùng nuốt hận đa.
        Giúp chúa những mong nâng địa trục
        Rửa binh không lối kéo thiên hà.
        Quốc thù chưa trả đầu mau bạc
        Bao độ mài gươm dưới nguyệt tà.

    6. Bản dịch của Tản Đà Nguyễn Khắc Hiếu

        Việc đời man mác tuổi già thôi!
        Ðất rộng trời cao chén ngậm ngùi
        Gặp gỡ thời cơ may những kẻ
        Tan tành sự thế luống cay ai !
        Phò vua bụng những mong xoay đất
        Gột giáp sông kia khó vạch trời.
        Đầu bạc giang san thù chửa trả
        Long tuyền mấy độ bóng trăng soi.

    7. Bản dịch của Thiện Nhân Nguyễn Khánh Do

        Thế sự ngổn ngang tuổi luống rồi
        Đất trời thu lại hát say thôi
        Anh hùng nuốt đắng khi tàn vận
        Đồ điếu nên công lúc gặp thời.
        Giúp chúa rắp tâm nâng trái đất
        Rửa binh khôn lối kéo sông trời.
        Quốc thù chưa báo đầu mau bạc
        Bao độ gươm mài bóng nguyệt soi.
Theo tôi cách tốt nhất là giáo viên cần bám nguyên tác cảm nhận nỗi niềm Đặng Dung có như vậy mới lột tả thần thái bài thơ bi tráng này trọn vẹn hơn.

More...

Ấn tượng Malaysia

By Trần Hà Nam


Malaysia đất nước đa chủng tộc đa tôn giáo. Đến nơi đây ấn tượng nhất là hệ thống giao thông được quy hoạch rất đẹp do tư nhân bỏ tiền ra làm và tự quản lý. Xe chạy băng băng không có ổ gà ổ voi sống trâu như đường nhà mình! Bên cạnh đó là hệ thống bảo vệ núi chống sạt lở được làm quy mô không có cảnh núi đồi trọc như ở nhà mình! Malaysia cũng thích có những cái nhất như Việt Nam: Thánh đường Hồi giáo to nhất chứa 150.000 người một lúc cột cờ ở Quảng trường Độc lập cao nhất thế giới toà Tháp đôi Petronas cao nhất thế giới cáp treo lên cao nguyên Genting hùng vĩ nhất...













Nhưng ấn tượng nhất về Malaysia lại là ở thành phố cổ Melaka với những di tích thời Hà Lan và Bồ Đào Nha xâm chiếm đi qua quảng trường trung tâm là cảnh thanh niên nam nữ đạo Hồi nhảy múa những chiếc xích lô kiểu như ở Hà Nội dành cho khách du lịch rồi những nghệ sĩ lãng tử ăn mặc theo kiểu xưa đàn hát trên đồi thánh Paul. Thành phố có vẻ thanh bình thân thiện khi du khách tới những người bán hàng hô: Việt Nam - Hồ Chí Minh! Và hai chàng lãng tử hát hẳn mấy bài Việt Nam. Không những thế còn có những bản nhạc rất hay được hát bằng giọng truyền cảm!









More...

Hình ảnh Singapore

By Trần Hà Nam

Đất nước có lịch sử ngắn nhưng quả thật đã biết cách đưa tên tuổi và hình ảnh của mình ra với thế giới! Ấn tượng Singapore là bảo tàng sáp và các hoạt động thu hút khách du lịch các trung tâm siêu thị khổng lồ và cảnh quan được cải tạo bởi bàn tay con người...
Bấm vàođường link coi toàn bộ ảnh!
From Dulịch Malaysia và Singapore

More...

Đừng buồn chi nữa...

By Trần Hà Nam

(Tặng Đặng Thiên Sơn)
Đừng buồn chi nữa bạn ơi
Dẫu làng văn vẫn lắm lời thị phi
Đường ta thẳng hướng cứ đi
Lòng không vướng bận cớ chi mà buồn
Đời ta chẳng sống cúi luồn
Coi khinh giả trá giữ hồn thẳng ngay
Sá chi những chuyện bầy hầy
Cuộc đời vẫn đẹp vẫn đầy yêu thương
Đã ôm giấc mộng văn chương
Bạn ơi hãy cứ thẳng đường mà đi!

More...

20 ngày oan khuất!

By Trần Hà Nam

Sau vụ việc BCH Hội 8 người khai trừ Lê Hoài Lương đến tận bây giờ vẫn chưa hề có một cơ hội nào cho người bị hại lên tiếng! BCH Chi hội trình ý kiến lên lãnh đạo họp chi hội thì bị bác bị mang tiếng là quậy phá! Hành động này có đúng là cả vú lấp miệng em hay không? Một Quyết định kỷ luật hội viên cũng không hề gửi cho BCH Chi hội Văn học vậy thì làm sao chúng tôi có thể chấp hành đây?
Ông Chủ tịch Hội có thể thắc mắc vì sao có lá thư ngỏ của nhà nghiên cứu Vũ Ngọc Liễn nhưng xin ông đừng đánh trống lảng và tước đoạt quyền phê bình và tự phê bình của hội viên theo đúng Điều lệ Hội. Nếu mọi việc đều minh bạch rõ ràng tại sao không cho Chi hội Văn học họp?
Phẫn uất! Chừng nào Lê Hoài Lương chưa được phát biểu ý kiến chừng nào chưa có đối thoại công khai giữa lãnh đạo Hội và hội viên chi hội Văn học chúng tôi sẽ coi những ngày này là những ngày đen tối của Hội VHNT Bình Định là những ngày đầy oan khuất của hội viên Lê Hoài Lương.
Những điều vô lý thế này chẳng nhẽ đang thực sự diễn ra ở đất Bình Định giàu truyền thống thượng võ hay sao?

More...

Điểm lại quá trình hơn một năm qua của Hội nhà!

By Trần Hà Nam

Hành động khai trừ Lê Hoài Lương của 8 người mang danh BCH Hội đã tạo nên một cơn sóng dữ dội xáo trộn đời sống văn nghệ Bình Định suốt hơn nửa tháng qua! Có nhiều luồng dư luận khác nhau xung quanh vụ việc này. Chúng tôi xin tạm thời thống kê lại những bài viết có liên quan trên các diễn đàn các bài viết và ý kiến phản hồi để những ai quan tâm có thể hình dung rõ hơn thực chất những gì diễn ra trong đời sống văn nghệ Bình Định đã được đăng tải trên blog của CLBVH Xuân Diệu:

More...

Hai bài báo trên giadinh.net về vụ Lê Hoài Lương

By Trần Hà Nam

Nhà văn Lê Hoài Lương: "Tôi không bị cuốn vào vụ khai trừ đâu!"
Giadinh.net - Vụ khai trừ nhà văn Lê Hoài Lương ra khỏi Hội Văn học nghệ thuật (VHNT) tỉnh Bình Định đang tạo ra nhiều luồng dư luận khác nhau. Sự việc này diễn ra ngay sau khi nhà văn Lê Hoài Lương lên tiếng trên một tờ báo cho rằng phần kinh phí hỗ trợ sáng tác của địa phương đã có một số vấn đề không minh bạch. Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với nhà văn Lê Hoài Lương về sự việc này.
  Không bất ngờ khi bị khai trừ mà chỉ ngạc nhiên

More...