Gặp gỡ nhà thơ Đinh Lăng

By Trần Hà Nam

Ngày 8 tháng 3 năm 2011 nhân chuyến công tác tại Bình Định nhà thơ Đinh Lăng (Phú Yên) đã có cuộc gặp gỡ với các bạn bè văn nghệ Bình Định: Trần Hà Nam Mai Thìn Trần Quang Khanh Nguyễn Thanh Xuân...
Đinh Lăng là cựu sinh viên khóa 9 Đại học Quy Nhơn cùng khóa với Trần Hà Nam. Về công tác tại Phú Yên dạy bộ môn Triết học anh nhanh chóng được biết đến như một cây bút thơ năng nổ là đại diện Gia đình Áo Trắng Phú Yên. Hiện tại anh là Trưởng phòng Đào tạo trường Đại học Phú Yên và chuẩn bị bảo vệ bằng tiến sĩ Triết.
Tại cuộc gặp gỡ anh em Bình Định đã đãi những món ăn ôn lại thời hàn vi "nó đây rồi!" cho đến đặc sản cá niên An Lão cùng rượu Bàu Đá nếp tuyển danh bất hư truyền Bàu Đá ngâm trứng yên... Trưởng gia đình Áo Trắng Quy Nhơn Nguyễn Thanh Xuân chủ nhiệm CLB Xuân Diệu Trần Quang Khanh nhà thơ Mai Thìn đã nhận lời mời tham dự 400 năm thành lập Phú Yên vào ngày 1.4.2011 sắp tới! 
Với Trần Hà Nam gặp lại người bạn của cả hai vợ chồng sau 20 năm cảm thấy bâng khuâng và mừng cho bạn thành đạt. Rất tiếc vì dịp kỉ niệm 400 năm khó có thể sắp xếp thời gian vào chơi với bạn! Đành hẹn dịp tái ngộ khác vậy! Cảm xúc muốn thành thơ mà đành dùng chén rượu chia sẻ một thời bao đắng ngọt!

More...

Ba xin lỗi nếu ba có lỗi...

By Trần Hà Nam

Con đạt giải khuyến khích quốc gia môn Anh Văn. Và con đạt 20.8 điểm trong kì thi thử đại học. Ba vui mà lo nên mới muốn nhắc nhở con: phải xem lại những khiếm khuyết của mình phải coi chỗ nào mình chưa hoàn thiện! Có lẽ sai lầm của ba là đã nhắc đến những bạn bè của con đạt giải cao hơn và đã chứng tỏ được năng lực của mình trong kì thi thử với môn chuyên đứng hàng đầu. Còn con mặc dù điểm cao nhưng vẫn thua một bạn không phải lớp chuyên trong kì thi thử! Một lời nhắc nhở ba có làm gì quá đâu con? Vậy mà con đùng đùng phẫn nộ ngồi cúi gằm mặt và nói những lời làm nhói lòng ba! Ba giật mình nghĩ rằng mình cũng có lỗi khi để cho con phải chạm tự ái phải đau đớn.
Nhưng ba đâu có ý sỉ nhục con? Vì trong dòng họ mình ở tuổi học sinh con chứng tỏ được năng lực bằng giải quốc gia ba đã khoe với ông nội. Mọi người rất vui! Vậy mà bằng thái độ của con phản ứng lại lời của ba ba cảm thấy lòng tê tái...
Có đáng không con? Ba nhắc con suy nghĩ thật kĩ lời nói của Lincon: "Điều tôi muốn biết ở một người không phải là họ thất bại như thế nào mà là cách họ chấp nhận thất bại như thế nào". Con đã phấn đấu bằng khả năng hiện tại của con. Ba biết! Con đã xác định con đường của con ba hoàn toàn không can thiệp. Có phải vì ba trong niềm kì vọng của mình và không đúng thời điểm đã khiến con phản ứng dữ dội với ba? Nếu con cảm thấy ba xúc phạm lòng tự ái (không phải tự trọng) của con ba xin lỗi! Vì ba đã không chọn đúng thời điểm để dạy con! Nhưng ba vẫn muốn con nhớ con là con ba là đứa con biết tự trọng và biết cách ứng xử với đời một cách bình tĩnh. Chỉ còn 5 ngày nữa con tròn 18 tuổi - tuổi đủ quyền công dân và đủ tư cách chịu trách nhiệm trước mọi hành động của mình. Nên đây là lần cuối cùng ba can thiệp vào những suy nghĩ tình cảm định hướng của con trước khi con đủ tuổi trưởng thành như một công dân trong xã hội này! Cuộc đời nhiều cạm bẫy và còn nhiều áp lực để con phải đối mặt. Nếu con thật sự đã trưởng thành và những gì ba khuyên con là sai thì đây là lời xin lỗi của ba với con!

More...

Thầy Nguyễn Văn Giai

By Trần Hà Nam

Thầy Nguyễn Văn Giai ra đi để lại nhiều niềm tiếc thương cho các thế hệ học trò cũng như bạn bè đồng nghiệp.
Sáng hôm qua nghe tin báo thầy mất cảm thấy đột ngột và bàng hoàng. Mới tuần trước vào thăm thầy thấy thầy mệt không dám làm ồn vậy mà khi thầy mở mắt ra vẫn nhận được và hỏi : "Nam đấy à!?". Cứ nghĩ lần này thầy cũng sẽ qua khỏi căn bệnh đeo đẳng. Vậy mà...
Với thế hệ sinh viên khóa IX và với riêng cá nhân tôi thầy Nguyễn Văn Giai là người gần gũi và gắn bó. Thầy là chủ nhiệm khoa khi khóa IX bước vào năm thứ I. Một chủ nhiệm khoa nghiêm khắc khi duy trì những buổi xếp loại đạo đức hàng tháng đi kiểm tra nền nếp tự học  ở KTX sau 7 giờ. Nhưng với một sinh viên giàu lý tưởng và mê học như mình hồi ấy điều đó như một tất yếu ở môi trường Đại học XHCN (!). Và tôi cũng là người tiếp xúc với thầy sớm nhất trong sự ưu ái khi mới là sinh viên năm thứ 2 đã tham gia CLB Văn học Nga với sinh viên năm thứ 4. Thầy đã trực tiếp góp ý cho bài viết "Con người qua tác phẩm bà lão Idecghin" (M.Gorki). Cảm nhận ngày ấy là thầy thật thông tuệ và luôn là hình ảnh sáng chói khi là một trong số những người hiếm hoi được học ở Đại học  Tổng hợp Lomonosov của Liên Xô - ngôi trường lừng tiếng của nền khoa học xã hội nhân văn XHCN.
Đến năm thứ Tư khóa IX được học với thầy. Một phong cách lên lớp đĩnh đạc rất mô phạm. Có lẽ khi đến năm IV thì những gì lý tưởng hóa đã phai nhạt nhiều sinh viên già dặn hơn (đồng nghĩa với lười hơn hay cúp cua). Nhưng tiết của thầy mình không vắng và nghe giảng say sưa. Nhớ ngày đó có người bạn học ở Liên Xô  gửi cho chiếc lá phong vàng mình đã trân trọng đưa tặng thầy. Thầy cầm chiếc lá rất cảm động! Cũng vào tháng 5 năm 1990 mình tham gia vào CLB Văn học Xuân Diệu thầy chính là chủ nhiệm CLB đầu tiên. Tấm thẻ hội viên thầy ghi ngày ấy mình rất tự hào vì số thẻ là 01! Những lần đi sinh hoạt thầy điều khiển chương trình một phong thái như lên lớp mà vẫn lấp lánh chất nghệ sĩ. Có lẽ ít ai biết bút danh của thầy là Việt Thương. Thấm thoắt mà đã 20 năm!
Hôm nay viếng thầy gặp rất nhiều anh em bạn bè những người yêu quí thầy. Cả thầy Trương Tham cũng là sinh viên của thầy ở trường ĐHSP Vinh nhà thơ Thanh Thảo từ Quảng Ngãi vào cùng Nguyễn Tấn Huy - người anh người bạn khóa IX - sinh viên bảo vệ Luận văn với thầy về Aitmatov đạt điểm 10/10.Đứng trước di ảnh thầy mà nghẹn ngào. Hôm nay mình viếng thầy với tư cách một học trò nhỏ một người tiếp tục giữ lửa cho CLB Xuân Diệu và cùng đồng nghiệp tổ Văn Lê Quý Đôn... Đứng cùng với các bạn khóa IX: Thanh Hương Quang Trung Bùi Bình Thùy Trang ai cũng cảm thấy ngậm ngùi nhớ về người thầy đáng kính.
Vĩnh biệt thầy người thầy của nhiều thế hệ sinh viên một con người mẫu mực.

More...

Kỉ niệm về người bác đáng kính

By Trần Hà Nam

Tôi theo Cha từ Hà Đông về quê Phước Thành năm 1976.
Trong kí ức về tuổi thơ tôi ấn tượng nhất khi được gặp bác Tám anh họ của Cha. Bác là con của Ông Nghè anh ruột Ông Nội tôi. Ở xóm Vân Tập nhà bác cách nhà tôi ba căn cứ mỗi lần về quê thể nào tôi cũng lên thăm bác. Sở dĩ tôi thích được lên nhà bác chơi vì lúc nào gặp bác cũng được bác kêu ra võng ngồi lên bụng bác! Ngày đó nhìn tướng bác phúc hậu như ông Địa còn tôi bé tí như cái kẹo ấy vậy mà khi bác bắt ngồi lên bụng vẫn cứ lo lo mình ngồi bể bụng bác. Điều thứ hai là nhà bác có các anh chị rất vui vẻ và chiều em sẵn sàng cho em mượn sách truyện để đọc. Cho nên khi về quê chỉ khoảng 5 phút là tôi nhót lên nhà bác và nhà bác Năm tìm truyện đọc ngốn ngấu hoặc vui đùa với các anh chị lang thang đi hái chim chim dú dẻ khắp xóm. Sau này lại càng thích khi bác lập đoàn tuồng đồng ấu tập ngay tại nhà lẫm. Tôi lâu lâu mới về chỉ đứng nhìn các anh chị và những đứa nhỏ hát i uông đóng bộ mà thích mê và nhập tâm. Về quê trúng dịp diễn hát bội là nhót đi xem diễn viên vẽ mặt đeo râu nghe tiếng trống hát bội mà chân cứ bồn chồn...
Khi lớn hơn có đôi chút hiểu biết tôi mới được nghe kể về bác và được biết bác là người giỏi tiếng Pháp từng làm giám học Bồ Đề Nguyên Thiều. Đi lên chùa Thập Tháp An Nhơn tôi rất hãnh diễn khi thấy đề tên ghi công đức đóng góp của Giáo sư Trần Bùi Thao. Khi bắt đầu có ý thức tìm hiểu về dòng tộc tôi cảm thấy hãnh diện khi dòng tộc tôi có ông Nghè - tú tài Trần Trọng Giải và ông Nội tôi - cử nhân Trần Đình Tân là hai anh em ruột "huynh đệ đồng khoa" là những nhân vật có tiếng tăm trong Nho lâm Bình Định. Tôi mới hiểu tình cảm thân thiết và sự kính trọng mà Cha tôi luôn dành cho vị huynh trưởng có truyền thống sâu xa từ thế hệ của Tổ phụ. Đến thế hệ chúng tôi các anh chị con bác cũng rất chăm chút cho con chú. Tôi học khá Toán hơn và biết làm thơ luật bài bản là do được các anh con bác như anh Ân anh Khương kèm cặp mặc dù các anh đều là dân chuyên Tự nhiên. Bác tôi có cách giáo dục con cái ý thức gia đình bền chặt khi hàng năm dù ở đâu con cái cũng quây quần về quê trong mấy ngày Tết. Cả nhà bác luôn nhộn nhịp những trò vui tam cúc tài bàn rộn tiếng cười không hề có chuyện cay cú sát phạt. Từ nếp nhà luôn bền chặt các anh chị con bác đều trưởng thành học rất giỏi. Một điều may mắn dù có đôi chút khó khăn về lý lịch nhưng sau này các anh đều được đi học lên cao có anh đang làm tiến sĩ có anh đậu thạc sĩ tất cả các anh chị đều nối tiếp xứng đáng truyền thống con cháu ông Nghè.
Bác tôi làm Chánh chủ tự Trần tộc đại tôn từ đường trong nhiều năm mỗi khi Tế hiệp các chi phái Mỹ Á Phú Hiệp ra dự với Mạnh phái Cảnh Vân đều kính trọng bậc tôn trưởng luôn quan tâm lo lắng cho sự phát triển dòng tộc ân cần động viên con cháu nối tiếp xứng đáng truyền thống cha ông. Mấy năm gần đây khi sức khoẻ không cho phép bác về nghỉ ở Quy Nhơn để người em là bác Thừa Nghê cáng đáng nhưng bác vẫn đau đáu nỗi niềm với ông bà tổ tiên.
Tết vừa rồi khi chở cha tôi đi thăm bác tôi không ngờ đó cũng là lần cuối cùng được trò chuyện cùng bác. Nhìn cảnh hai anh em đều trên 80 tuổi người nào cũng bị bệnh tật hành hạ hàn huyên động viên nhau mà cảm động vô ngần.Đó cũng là lần đầu tiên tôi thấy hai ông cụ cùng khóc. Nước mắt người già thật lạ và cũng như một dự cảm về lần gặp được nhau ấy cũng là tử biệt sinh ly...

Nghe tin bác mất biết là khó cưỡng luật trời khi tuổi bác đã sang 87. Nhưng vẫn cảm thấy lòng dâng lên cảm giác thật lạ. Buổi sáng hối hả báo tin cho bà con ở xa nhờ vào Facebook và Yahoo buổi trưa dạy xong tôi mới ghé vào nhìn mặt bác lần cuối. Nghe các anh chị kể bác ra đi thật nhẹ nhàng và thanh thản. Buổi tối hôm trước bác còn đọc sách cả đêm không ngủ mời bác gái ngồi cạnh giường nói chuyện cho vui sáng ra 4 giờ đòi đi tắm. rồi  chỉ nửa tiếng sau mệt trong người nằm xuống là đi luôn. Nhìn bác nằm thật bình an như giũ bỏ những phiền muộn nhân sinh để nhẹ nhàng vào cõi bất tử...
Sáng mai bác tôi sẽ được đưa về Cảnh Vân nằm trong khuôn viên chùa Hương Sơn trong một không gian thanh tĩnh. Bác sẽ lại gặp ông Nghè ông Nội tôi và các anh em người thân mình ở đó. Đó là nơi hội tụ những tinh hoa dòng họ để con cháu luôn kính ngưỡng. Xin nguyện cầu cho hương linh bác tịnh độ siêu sinh!
Nhớ về bác con lại ước sao trở lại thời thơ ấu để lại được bác nheo mắt cười cười vẫy thằng bé nhong nhong trên bụng bác...Bác thương thằng cháu nên khi nó lấy vợ cũng không quản ngại tuổi cao đường xa lặn lội đi hỏi vợ cưới vợ cho cháu mãi ở Ninh Hoà đi về 400km mấy lượt. Nên nay khi cả nhà đến viếng bác con đã dắt cả hai thằng con đến để được lạy Ông...
Vĩnh biệt bác giáo sư Trần Bùi Thao người bác tôi luôn kính ngưỡng!

More...

Tin buồn: Cụ Trần Bùi Thao qua đời!

By Trần Hà Nam

TRẦN TỘC ĐẠI TÔN TỪ ĐƯỜNG
VÔ CÙNG THƯƠNG TIẾC KÍNH CÁO PHÓ CHO TOÀN THỂ BÀ CON TRẦN TỘC CẢNH VÂN PHƯỚC THÀNH VÀ QUÝ THÂN HỮU GẦN XA

CỤ: TRẦN BÙI THAO
SINH NĂM 1924
NGUYÊN CHÁNH CHỦ TỰ TRẦN TỘC ĐẠI TÔN TỪ ĐƯỜNG CẢNH VÂN
ĐÃ TỪ TRẦN VÀO LÚC 4 GIỜ 30 PHÚT SÁNG NGÀY 28.8.2010
TẠI NHÀ RIÊNG 167 TĂNG BẠT HỔ QUY NHƠN
HƯỞNG THỌ: 87 TUỔI
LỄ NHẬP QUAN: 14 GIỜ NGÀY 28.8.2010
LỄ THÀNH PHỤC: 15 GIỜ NGÀY 28.8.2010
LỄ DI QUAN: 7 GIỜ 00 NGÀY 30.8.2010
LỄ HẠ HUYỆT: 8 GIỜ 30 NGÀY 30.8.2010
AN TÁNG TẠI VƯỜN CHÙA HƯƠNG SƠN CẢNH VÂN PHƯỚC THÀNH BÌNH ĐỊNH

TM. TRẦN TỘC ĐẠI TÔN TỪ ĐƯỜNG
CHÁNH CHỦ TỰ
TRẦN BÙI NGHÊ

More...

Trở về với thơ?

By Trần Hà Nam

Khi cuộc đời quá trần trụi
Tôi thường trở về với thơ
Nhưng rồi thơ cũng nói dối
Tôi biết tin chi bây giờ?
              (Ngẫu đề)
Thương sao những vần thơ chắt chiu một đời thi sĩ
Trở thành nỗi cực hình cho sĩ tử kiếm vận may
Thương lời bình thơ quặn lòng đồng cảm
Riết róng câu từ theo gió thoảng bay...
Xót những chữ vàng trong tay phường múa chữ
Giả bộ nhập đồng phô diễn lương tâm
Thơ tự bao giờ thành cần câu danh lợi
Đạo tặc ngôn từ nhơ nhớp nghìn năm!
Lời phung phí biến thơ thành đống rác
Người chẳng thành người thành thơ được chăng?
Khi gái quán bar ngoáy mông lễ hội
Lắm kẻ thừa tiền rửng mỡ hò reo
Thì trách chi thơ giữa dòng cuộn xoáy
Bao gã làm thơ tư cách bọt bèo...
Chợt thảng thốt khi gặp vần thơ đẹp
Bảo "thơ là người" chăng? Thời nay khó tin
Khi làm thơ cũng được lập trình trên máy
Còn yêu thơ xin cứ giữ riêng mình!
Khi thơ đến không cầu danh khoe tiếng
Nhìn thẳng mắt nhau tìm thấy chút niềm tin
Thơ không chết trong những lòng trung thực
Nhưng liệu người ta có tự dối mình?

7.2010

More...

Này thì chân dung tớ năm Canh Dần

By Trần Hà Nam

Hì hì đầu năm Canh Dần thấy mình đã bị bày lên thớt với một chân dung không thể "sốc hàng" hơn! Đây cũng là thành quả đầu tiên của con gái lớp trưởng tặng bố! Thôi thì tự ngắm lại mình đâu có đến nỗi nào! Chẳng qua là do ông con cao kều của mình gọi mà đâm ra thành chết tên "bụng bự".

Tặng bố Nam bụng bự

AT - Ngay từ buổi học đầu tiên ấn tượng về bố là một dáng người nhanh nhẹn ánh mắt lúc nào cũng nhìn chúng con lom lom như thể chuẩn bị kêu lên kiểm tra bài.

More...

Thế sự thăng trầm quân mạc vấn

By Trần Hà Nam

Bây giờ thì tôi ngồi đây trước màn hình vi tính này ngẫm nghĩ lại chuyện đời mà than rằng: Mạc sầu tiền lộ vô tri kỉ!
Ô hay! Đời mới hơn bốn chục cái xuân xanh mà đã ưu thời mẫn thế vậy ư? Tự cười mình kha khả mà rằng: ta còn may lắm may lắm!
Này vợ đẹp con khôn gia tài chẳng đáng là bao mà vẫn có thể vênh vang cùng thiên hạ. So ra mình chẳng bằng ai mà cũng chẳng ai bằng mình học theo Kim Thánh Thán mà rằng: chẳng cũng sướng sao!
Này nhà tớ nghèo nhưng tính tớ khái lại học tiền nhân mà rằng: Những thằng bất nghĩa xin đừng đến - Hãy để thềm ta xanh sắc rêu!
Mới hay tuổi càng lớn thì những người thực sự thương ta càng ít nên đừng vội trách ai bạc lòng vì ta có chung thủy đâu? Rồi đời khép lại một sắc rêu phong! Một mai mái đầu bạc phếu. nhìn quanh quất rồi chợt nhận ra: ta đã già mà chưa lớn! Để rồi cứ mãi ngẩn ngơ!
Vì lớn thật sự thì bất chấp thị phi sống theo sở dục. Mà mình đã kịp già đâu để cho phải băn khoăn vì một chút ơ hờ?
Thôi thì cứ sống như mình hằng sống để biết rằng đời vô thủy vô chung. Để biết rằng mỗi phút giây được sống là mình hiểu thêm đời này vốn dĩ khát yêu thương!

(Viết trong lúc say)

More...

MỒNG 1 VỀ QUÊ

By Trần Hà Nam

Mồng 1 Tết về quê.
Thắp hương mừng tuổi ông bà và quyến thuộc. Cõi tâm linh luôn là một điều thiêng liêng trong ngày đầu năm mới.
Năm nay Cha yếu nhiều không đi đâu. Lại thêm Má bị đau từ 28 tháng Chạp còn cấp cứu ở nhà chị Hai tại Tuy Phước. Dẫu rằng ngày đầu năm đã về ở nhà anh chị Hai chờ điều trị nhưng mình chưa đi thăm được (mình vẫn còn tang Mẹ) vì còn kiêng. Thắp hương trước bàn thờ tiên tổ cầu mong gia đình vững bền mọi chuyện buồn phiền năm cũ qua đi.
Các con cháu về đông đủ trừ anh chị Hai còn phải chăm Má dưới thị trấn nhưng có gia đình cháu Hằng đại diện. Vợ chồng Hùng - Hảo Hùng - Thư Hiếu con Tuyến gia đình cô Tứ về sau...
Ngày đầu tiên Tết Canh Dần chụp vài tấm ảnh kỷ niệm:

Sau giao thừa: 35 năm Cha mới sum họp giao thừa với các con ở Quy Nhơn (Ảnh chụp di động)

Cha và anh Thanh (ảnh di động)

Vợ chồng bác Ba

Hai cháu nội lớn: Ngạn - Uy

Hai anh em: Uy - Lương (Lương buồn ngủ hihi!)

Hai thím cháu (cu Đăng con bác Ba)

Hai vợ chồng

Bông mai Tứ quý nở đúng sáng mồng Một

Ảnh chụp ở quê bằng máy KTS: Tứ đại đồng đường

Ông Nội cùng ngũ hổ: Ngạn - Đăng - Khải - Uy - Lương

Hai anh em: bác Tám - Trần Bùi Thao nguyên chánh chủ tự Trần tộc đại tôn từ đường và Cha

More...

Nỗi niềm dạy Văn

By Trần Hà Nam

Tôi biết những lời giảng
Có khi bay vèo đi trong gió
Những Nguyễn Trãi Nguyễn Bỉnh Khiêm Nguyễn Du
Nỗi đau đời lọt thỏm trong thơ
Câu chữ nhấn nhá bổng trầm cũng thế
Học trò kháo nhau
Những trò tỏ tình kiểu Hàn Quốc
Đốt nghìn rưởi ngọn nến rải hàng trăm cánh hồng
Những đám cưới siêu xe đời mới
Báo chí tung hô thần tượng Á Âu
Lối sống ngoại lai ngập tràn trong ngôn từ thực dụng...

Tôi biết đôi khi văn chương thành lạc lõng
Khi các truyện tranh nhảm nhí thành niềm say mê
Đứa con trai chuyên xã hội than nhức đầu khi đọc truyện chữ
Đám trẻ nhào lên mạng bắn nhau online
Say sưa khi tăng level tỷ lệ nghịch với độ chuyên cần

Tôi biết khi mọi ồn ào qua đi
Những người trẻ rồi không còn trẻ nữa
Thế hệ sau có thể thông minh hơn nhưng lạnh lùng hơn
Có thể thấm thía mình nghèo nàn vốn sống
Có thể lúc bấy giờ chúng hối tiếc vì hụt hẫng kiến thức văn

Tôi biết văn giờ cũng nháo nhào ghê lắm
Người ta múa máy ngôn từ quên cốt lõi nhân văn
Kẻ thủ đoạn mưu mô nhiều khi đóng vai trò thi sĩ
Văn sĩ thích tiền trước khi yêu văn...

Biết là khó khi giảng câu văn đẹp
Học trò mỉa mai nói hay mà làm gì
Dạy học cả đời chắc gì đủ tiền mà sống
Không cày cuốc trung tâm húp cháo mà ăn
Nhà giáo bị đưa lên mặt báo sỉ nhục không tiếc lời

Tôi biết và chỉ mong mình đừng nản chí
Đừng gục ngã giữa chừng đừng thất vọng trò hư
Dẫu biết đời vui buồn nhiều khi không như ý
Mang nghiệp vào thân hãy đi trọn con đường.

More...