Đã qua ngày 20.10 tản mạn...

By Trần Hà Nam

Ngày hôm nay rồi cũng qua cả ngày chẳng hiểu vì sao cứ vẩn vơ chẳng làm được việc gì! Ký ức của 2 năm trở lại với bao nhiêu đau buồn những ngày Mẹ còn tại thế! Ngày hôm nay buổi sáng 5 tiết buổi chiều chấm bài lật đật chạy về vì cả nhà ốm đau lử đử lừ đừ cả bà xã lẫn hai ông nhóc. Đầu cứ căng ra định bắt tay làm việc mà có lẽ hôm nay làm việc nhiều nên chẳng nạp thêm được ý tưởng mới nào.
Chẳng hiểu vì sao dạo này đại dịch cúm ảnh hưởng hay sao mà thấy không khí học tập của học trò cũng uể oải hẳn. Thầy cũng còn ngán ngẩm việc dạy thêm dạy bớt nói chi trò! Thời gian thì cứ vèo vèo trôi đi đã qua 8 tuần chính thức của năm học mới rồi!Vậy mà những dự tính công việc vẫn chẳng đâu vào đâu! Ngẫm thấy mình cũng mất quá nhiều thời gian cho những chuyện đâu đâu thôi thì kệ cho xong! Chừng đó cũng đủ rồi! Tập trung chuyên môn thôi. Sắp tới là cả một núi công việc và mình cũng cần tỉnh táo và cả đam mê để còn dẫn dắt lớp trò mới. Sau 2 năm trở lại mặt trận học sinh giỏi cũng cần có những điều chỉnh những định hướng dài hơi!
Kiểm điểm lại mình ngày 20.10: thua hai ông con trưa nay lăng xăng không cho mẹ vào bếp lần đầu tiên con trai lớn làm được bữa cơm hoàn chỉnh cho gia đình cũng vui vui. Chiều thì mình cũng chả làm được gì nhiều: nấu bữa cơm (chuyện nhỏ) định nịnh vợ một tí thì trời mưa chiều cu con lại ngây ngấy sốt nên hai vợ chồng cũng chẳng hứng thú gì! Đành liên hoan nhẹ bằng một chầu hôvilô! Giá nhà mình không mang mầm cảm cúm (chả biết có H1N1 không) thì cũng chạy ra nhà bác thăm Cha nhưng tốt nhất là kiêng cho cả nhà!
Nịnh vợ còn nhiều dịp gì thì mình cũng có bằng hẳn hoi! Trưng lên cho vui vui một xíu!

More...

Lại thử "làm văn" NLXH

By Trần Hà Nam

Hô hô! Làm văn nghị luận xã hội khó thay! Giải quyết một cái đề toát mồ hôi theo khuôn mẫu gợi ý thì dễ nhưng chả lẽ học trò cho đến thầy cứ phải đóng khung gò bó như thế lại thành sáo ư?
Thôi thì làm văn thoát ra khỏi khuôn mẫu thử xem! Coi có khá hơn không?
Vẫn là đề cũ: Bình luận câu tục ngữ "Chết trong hơn sống đục"
Bài viết:
   Nhân đọc một đề làm văn trong sách giáo khoa lớp 12 yêu cầu bình luận câu tục ngữ "Chết trong hơn sống đục" người viết bài này thử lạm bàn vài điều rút tỉa từ những gì tai nghe mắt thấy và cách hiểu của riêng mình!
   "Chết trong hơn sống đục" giá trị của câu tục ngữ này có lẽ không cần phải bàn cãi và chúng ta cũng có thể lấy hàng trăm ví dụ có sẵn trong sử sách trong đời sống để minh chứng hùng hồn cho một lẽ sống của cha ông. Thế nhưng câu tục ngữ ấy đến nay có còn được con cháu ghi tâm khắc cốt hay đã xao nhãng thậm chí mỉa mai?
   Từ góc độ lý thuyết ai cũng có thể tự cho mình thấm nhuần lời răn dạy của cha ông nhưng có mấy ai trong chúng ta đã sống đúng theo lẽ sống tốt đẹp đó. Trên các mặt báo hàng ngày có thể đọc thấy vô số những tin tức phơi bày mặt trái trong lối sống nhân cách của không ít ông bà tai to mặt lớn có chức có quyền nhưng đàng sau quyền lực và danh lợi là mặt trái được che đậy bưng bít. Ắt hẳn chúng ta còn nhớ những vụ tham ô chấn động dư luận lôi ra ánh sáng pháp luật hàng loạt những quan chức tham nhũng như vụ PMU18 là một điển hình. Nhưng một thời gian sau dư luận lại ngỡ ngàng vì những người từng là người hùng trên mặt trận chống tiêu cực tham nhũng lại bị đưa ra tòa: một vị tướng hai nhà báo và một số người cung cấp thông tin. Kết quả là sau khi ông thứ trưởng nọ được thoát vòng lao lý lại có những người bị một cái án đủ để giã từ sự nghiệp cầm bút. Vậy ở đây ai trong ai đục? Riêng tôi vẫn tin tưởng rằng dù có sai lầm về nghiệp vụ thì những nhà báo như anh Hải anh Chiến đã dám sống theo tinh thần cha ông đã dạy "Chết trong hơn sống đục".
   Lại thêm một dẫn chứng thực tế liên quan đến một vụ việc nổi đình đám trong cả nước: Ban chấp hành Hội Văn học tỉnh nọ khai trừ một nhà văn từng đạt nhiều giải thưởng danh giá của Trung ương vì nhà văn ấy đã dám đăng báo thắc mắc về số tiền hỗ trợ sáng tác mà lãnh đạo Hội đã giải trình không minh bạch. Tỉnh ủy vào cuộc giải quyết đưa ông Chủ tịch Hội về vị trí một nhân viên của Ban Tuyên giáo. Vậy là ông Chủ tịch Hội nọ làm ầm lên cho rằng mình bị vu cáo quyết không rời ghế để nhường lại vị trí cho một ông do Tỉnh ủy giới thiệu thay thế cho đàn em đi ra tận các địa phương khác tuyên truyền nói xấu lãnh đạo tỉnh cho rằng mình là người tài xứng đáng ở lại giữ ghế Chủ tịch nhiệm kỳ sau rồi viết đơn mượn danh nghĩa tập thể bảo vệ quyết định khai trừ sai trái của mình. Hỡi ôi! Một nhà văn - người kỹ sư tâm hồn gieo hạt giống nhân văn cho đời mà lại sống như thế hỏi là đã thật sự trong sạch chưa hay chỉ gieo thêm tiếng xấu? Còn nhà văn bị khai trừ vì những lá đơnđòi công bằng kia tôi nghĩ anh đã thật sự thấu hiểu chân lý chaông truyền dạy: "Thà chết trong hơn sống đục" không nhắm mắt làm ngơ những biểu hiện lộng quyền coi thường tổ chức dám đấu tranh đến cùng cho lẽ phải!
   Hai câu chuyện để thấy rằng: xác định thế nào là trong là đục trong xã hội ngày nay quả là vấnđề vô cùng khó khăn! Tuy nhiên tự chúng ta kiểm lại lương tâm của mình biết tự tu dưỡng điều chỉnh hành vi sống có bản lĩnh có trách nhiệm với cuộc đời chung và với chính mình thiết tưởng cũng là làm theo tinh thần cha ông thà "chết trong hơn sống đục". Bởi vậy tôi tin rằng câu tục ngữ của cha ông vẫn còn nguyên giá trị cảnh tỉnh cho mỗi chúng ta hôm nay!

More...

Nghị luận xã hội: Thử "làm văn" hay bị văn làm!!!

By Trần Hà Nam

Vài lời nghịch ngợm: Hàng ngày ông thầy mặt mày sắt đá lên lớp cầm phấn ra lệnh lạnh lùng: cả lớp kiểm tra 15 phút. học trò len lét lấy giấy ra dồn sức đầu tư viết bài theo đề thầy ra. Chợt nghĩ: làm thầy đôi khi có ép học trò quá đáng chăng? Mình thử ép mình 15 phút coi có viết bằng trò hay không? Nhân tiện luyện lại xem tư duy mình còn bén như thuở  lừng lẫy học sinh giỏi đứng đầu cả nước hay không? Hay là cùng năm tháng thì độ chai độ mòn độ trơ đã làm hỏng mất mình rồi. Nào thì bắt đầu canh đồng hồ: 15 phút cho 1 bài làm trên vi tính nhé!
Đề: Bình luận câu tục ngữ: "Chết trong hơn sống đục"
Bài làm:
Câu tục ngữ "Chết trong hơn sống đục" từ lâu đã thành lẽ sống gắn liền với phẩm chất dân tộc Việt Nam
. Cho đến nay khi xã hội đã có nhiều thay đổi có` những giá trị cũ đảo lộn thì câu tục ngữ ấy vẫn luôn luôn đúng!
   Trước hết câu tục ngữ này hướng chúng ta đến một cách sống biết tự trọng của con người có nhân cách qua lối so sánh nhằm khẳng định một sự lựa chọn dứt khoát. "Chết trong" là dám chấp nhận đánh đổi cả mạng sống của mình để giữ lòng thiện không thay đổi chí hướng trọng danh dự hơn mạng sống của bản thân. Còn "sống đục" là cách sống của loại người tiểu nhân bỉ ổi sẵn sàng bán rẻ danh dự lương tâm để cầu mong vơ vét chút lợi lộc cho riêng mình. Quan niệm từ câu tục ngữ này có sự gặp gỡ với tinh thần: "Ninh thọ tử bất ninh thọ nhục" của hạng người quân tử trong xã hội ngày xưa. Thực chất từ lối so sánh này ta có thể nhận ra mối quan hệ giữa danh - lợi tinh thần - vật chất có ý nghĩa to lớn quan hệ đến sự sống - cái chết của con người.
   Thực tế trong lịch sử dân tộc cũng như trong các mối quan hệ của đời sống chúng ta đã chứng kiến nhiều tấm gương sáng đã sống đúng theo tinh thần của cha ông đúc kết ngàn đời nay. Trần Bình Trọng "thà làm ma nước Nam hơn làm vương đất Bắc" đã sẵn sàng chấp nhận cái chết quyết không quỳ gối đầu hàng tướng giặc Thoát  Hoan bao anh hùng nghĩa sĩ hy sinh được Nguyễn Đình Chiểu ca ngợi trong "Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc" cũng sống đúng tinh thần "Thà chết mà đặng câu địch khái về theo tổ phụ cũng vinh; hơn còn mà chịu tiếng đầu Tây ở với man di rất khổ". Trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc đã có bao chiến sĩ kiên cường nêu gương hy sinh anh dũng vượt qua sự cám dỗ vật chất của kẻ thù một lòng kiên trung với cách mạng. Và lịch sử cũng ghi lại và phỉ nhổ bọn người bán nước cầu vinh như Trần Ích Tắc Lê Chiêu Thống. Trong xã hội hiện đại dường như tìm một tấm gương sáng theo tinh thần "Chết trong hơn sống đục" khó hơn nhiều bởi lẽ xung quanh có bao nhiêu sự quyến rũ của bả vinh hoa. Có những người kiên cường trong chiến đấu nhưng lại gục ngã giữa đời thường chỉ vì ham bổng lộc quyền chức sẵn sàng hại người thủ đoạn man trá để vơ vét cho đầy túi tham. Các hiện tượng tham nhũng hối lộ tham ô cũng như sự thoái hóa đạo đức trong đội ngũ công bộc của dân khiến cho những ai có lương tri đều cảm thấy nhức nhối. Tuy nhiên vẫn có những người dũng cảm dám đứng lên trực diện đấu tranh với kẻ xấu cái ác sẵn sàng chấp nhận trù dập để cho công lý thắng lợi họ có thể là những con người bình thường vô danh nhưng đáng để chúng ta nể phục. Thực tế ấy chứng minh: chỉ có những người biết trọng danh dự xem danh dự như lẽ sống của mình thì dù thành bại cũng đáng được nể trọng còn những kẻ coi lợi lớn hơn danh bán rẻ lương tâm nhắm mắt làm điều sai trái bao giờ cũng bị lên án.
  Muốn sống đúng theo lẽ sống tốt đẹp này chúng ta cũng cần tự nhìn nhận lại bản thân điều chỉnh tu dưỡng chính mình biết nhìn thẳng vào những sai lầm và rèn luyện bản lĩnh đấu tranh loại trừ cái xấu không nể nang bao che không a dua nịnh hót không để bị cuốn vào vòng xoáy của lợi danh tham quyền cố vị... Có như vậy mỗi chúng ta mới thật sự trưởng thành chiến thắng bản thân để hoàn thiện nhân cách.
   Câu tục ngữ "Chết trong hơn sống đục" là lời cảnh tỉnh cho mỗi người chúng ta là truyền thống tốt đẹp mà mỗi người cần trân trọng gìn giữ và phát huy.
-----
Tự nhận xét: Bài viết ăn gian hơn thời gian quy định 10 phút. Nội dung sáo rỗng chung chung chưa thể hiện suy nghĩ sâu sắc của bản thân còn né tránh chưa dám đề cập những vấn đề thời sự nóng hổi trong xã hội hiện nay.
Chấm điểm: Tùy ý các cụ vào xem! Có sao chịu vậy! Hehe!

More...