Có một Hữu Loan - Đèo Cả...

Nghe tin ông ra đi ở tuổi 95 vẫn cảm thấy có cảm giác ngậm ngùi dù biết là quy luật không thể cưỡng lại thời gian. Ông không có một tập thơ để đời nhưng có những bài thơ đã đi vào trong ký ức bao thế hệ. Tôi không muốn nói nhiều về Màu tím hoa sim - bài thơ gắn liền thiên tình sử bi tráng thời kháng chiến. Tôi nghĩ về ông như một nhân cách sững sững với Đèo Cả ngạo nghễ một dáng đứng trên văn đàn!
Tôi nghĩ với bài thơ góp mặt trong 100 bài thơ hay nhất thế kỷ XX này Hữu Loan cũng đã ghi một dấu ấn thế hệ của một lớp người yêu Tổ quốc đến đắm đuối thật kiên cường và bình thản trước bao biến cố cuộc đời! Đọc Đèo Cả vẫn thấy lồng lộng một nhân cách Hữu Loan. Xin được tưởng nhớ ông bằng việc đọc lại những vần thơ réo sôi nhiệt huyết này!
Đèo Cả - Hữu Loan

Đèo Cả!
Đèo Cả!
Núi cao ngút!
Mây trời Ai Lao
....................sầu đại dương
Dặm về heo hút
Đá Bia mù sương
Bên quán "Hồng quân"
..............................người
......................................ngựa
.............................................mỏi
Nhìn dốc ngồi than
..........................thương
....................................ai
.......................................lên
............................................đường
Chầy ngày
...............lạc giữa núi
Sau chân
.............lối vàng
........................xanh tuôn
Dưới cây
............bên suối độc
Cheo leo chòi canh
..........................như biên cương
Tóc râu
...........trùm vai rộng
Không nhận ra
....................người làng
Ngày thâu
..............vượn hú
Đêm canh
..............gặp hùm lang thang
Rau khe
...........cơm vắt
Áo phai
...........màu chiến trường
Gian nguy
..............lòng không nhạt
Căm thù
............trăm năm xa
Máu thiêng
.............. sôi dào dạt
Từ nguồn thiêng
...................... ông cha
"Cần xây chiến lũy ngất
Đây hình hài niên hoa
- Xâm lăng!
Xâm lăng!
Súng thèm
...............gươm khát..."
Ai ngân lung lay
.....................đêm quê nhà
Nhớ lần thăm Đèo Cả
Hậu phương từ rất xa
Ăn với nhau bữa
......................heo rừng
..................................công thui
...............................................chấm muối
Trên sạp cây rừng
Ngủ chung
...............nửa tối
Biệt nhau
.............đèo heo
.........................canh gà
Râu ngược
...............chào nhau
.............................bên dốc núi.
Giặc từ Vũng Rô
...................... bắn tới
Giặc từ trong
...................tràn ra
Nhưng Đèo Cả
....................vẫn đứng vững
Đèo Cả Nam
.................máu giặc
.............................mấy
...................................lần
.......................................nắng
..............................................khô
Sau mỗi lần thắng
Những người trấn Đèo Cả
Về bên suối đánh cờ
Người hái cam rừng
......................... ăn nheo mắt
Người vá áo
................thiếu kim
........................... mài sắt
Người đập mảnh chai
............................vểnh cằm
........................................ cạo râu
Suối mang bóng người
..............................soi
..................................những
..........................................về đâu
(1947)