Về một số nội dung tác phẩm bị cắt trong SGK Ngữ Văn 12 - cơ bản

   Một điều băn khoăn trong quá trình dạy các tác phẩm văn học 12 thuộc thể loại truyện ngắn và bút kí đó là việc cắt xén và trích đoạn làm mất đi tính hấp dẫn của một chỉnh thể. Đối chiếu với tác phẩm khi còn nguyên vẹn và những trích đoạn trong sách giáo khoa tôi cảm thấy có những điều không ổn. Xin đơn cử những ví dụ tiêu biểu.
1. Tác phẩm Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân:
   Đây là một bài bút kí khá dài. Tuy nhiên so với phần trích đoạn vào trong chương trình lần đầu tiên thì ở sách giáo khoa Văn học 12 (chỉnh lý hợp nhất) cũng như sách giáo khoa Ngữ Văn 12 (chương trình cơ bản và nâng cao) thì việc cắt câu văn của Nguyễn Tuân khá vô lý. Chúng tôi đồng ý với việc lược bớt những phần kể về lai lịch các con thác cũng như cắt bớt phần tả vào ngoại hình đặc điểm của ông lái đò phần kết của bút kí. Tuy nhiên việc cắt đi câu văn trong mạch văn của Nguyễn Tuân khiến cho cảm nhận có phần bị hẫng hụt. Một trong những đặc điểm của văn Nguyễn Tuân là nét hóm hỉnh trong cách mô tả của ông. Vậy mà cái chi tiết hóm mang đậm nét Nguyễn Tuân bị cắt đi chỉ vì đó là câu văn mô tả cuộc chiến của người lái đò với sóng nước hung dữ một cuộc vật lộn không cân sức nhà văn mô tả miếng đòn hiểm độc cuối cùng khiến cho “hột sinh dục vọt lên đến tận cổ”. Không biết Nguyễn Tuân còn sống có ưng ý cho người ta cắt đi câu văn đó của mình hay không? Phải chăng vì câu văn ấy đụng vào chỗ “nhạy cảm” nên phải cắt để học sinh khỏi liên tưởng “bậy bạ”?
2. Tác phẩm Vợ chồng A Phủ của nhà văn Tô Hoài:
   Đoạn tả về khung cảnh mùa xuân ở Hồng Ngài gắn với tâm trạng của Mị ở phần mở đầu cũng cắt một cách rất vô lý làm mất đi sắc thái sinh động trong nghệ thuật miêu tả của Tô Hoài: “Nhưng trong các làng Mèo Đỏ những chiếc váy hoa đã đem ra phơi trên mỏm đá xoè như con bướm sặc sỡ […]”. Đoạn bị cắt tả vào màu tím của những đoá hoa anh túc nở bên sườn núi. Theo tôi cắt đi câu văn này có lẽ vì quan điểm của những người soạn sách e ngại học trò tò mò hoa anh túc là gì đâm ra mê màu sắc của hoa cây thuốc phiện chăng? Thực ra trong mạch liên tưởng gắn với cuộc đời đau khổ của Mị chúng ta có thể thấy một ý nghĩa trong cách miêu tả của nhà văn: trước hết diễn tả đúng vào thực tế cuộc sống ở vùng cao những ngày trước khi có ánh sáng cách mạng suy rộng ra vẻ đẹp bề ngoài của cuộc sống ấy có vẻ rực rỡ mê hồn như sắc hoa anh túc nhưng bên trong vẻ rực rỡ kia là nhựa độc hủy hoại cuộc đời. Cắt đi một câu văn tả cảnh như vậy không có ý nghĩa “phòng chống tệ nạn xã hội” mà chỉ làm giảm ý nghĩa thẩm mỹ và ý nghĩa tư tưởng trong nghệ thuật miêu tả của Tô Hoài mà thôi!
3. Tác phẩm Vợ nhặt của nhà văn Kim Lân:
   Sách giáo khoa Ngữ Văn 12 lược phần đầu tả về anh Tràng với những nét tính cách đặc sắc và đáng tiếc nhất là lược đi một đoạn hết sức quan trọng trong diễn biến tâm trạng nhân vật Tràng và thị khi hai người trên đường về nhà của Tràng. Đó là một đoạn cho thấy bước chuyển tâm lý nhân vật đậm chất trữ tình và thể hiện rõ tình cảm nhân hậu của Kim Lân. Thiếu đoạn văn này ta không hình dung ra sự chuyển tiếp của mối quan hệ từ gá tạm đến chỗ hình thành tình nghĩa giữa hai người xa lạ này. Đặc biệt là những chi tiết đặc tả gương mặt ánh mắt nụ cười khi cảm nhận hạnh phúc của Tràng. Đáng tiếc hơn là sách giáo khoa cắt thô bạo đoạn văn tả đêm tân hôn của đôi vợ chồng mới một đoạn Kim Lân rất tâm đắc. Những chi tiết về ngọn đèn dầu hắt bóng hai người lên vách những ranh giới mong manh giữa hạnh phúc và bất hạnh trong đoạn văn này bị mất hoàn toàn. Theo tôi người soạn sách đã thiếu sự tôn trọng đối với đứa con tinh thần của Kim Lân. Những ý tóm tắt trong phần lược thuật không đủ giúp cho học sinh hình dung nét đặc sắc trong nghệ thuật khắc họa tâm trạng nhân vật của Kim Lân làm giảm hiệu quả điển hình hoá của tác phẩm.
   Còn rất nhiều các tác phẩm bị cắt kiểu như vậy làm giáo viên và học sinh không khỏi cảm thấy tiếc nuối vì mất cơ hội cảm thụ nét đặc sắc của chỉnh thể nghệ thuật. Mong rằng những lần chỉnh lý sau đội ngũ biên soạn sách giáo khoa lưu ý kỹ hơn về tác phẩm trả lại những vẻ đẹp bị tước đoạt cho các tác giả giúp người dạy và người học được
thưởng thức tương đối trọn vẹn các tác phẩm.

tieuphuong

Chú ơi!

Chú ơi! Có nhiều hs bây giờ không thích học văn. Thưa chú cháu cũng đã từng như thế. Cháu nghĩ có lẽ các anh các chị nơi chú dạy họ chưa có thời gian để hiểu về môn họ học hoặc họ quen với lối đọc chép do phần đa các thầy cô dạy văn bjo vẫn làm nên cách dạy của chú họ không thể lĩnh hội được. Chú đừng buồn nhé! Cháu nghĩ rằng khi dạy ở trung tâm điều rất khó cho người dạy là đối tượng hs ở nhiều trường khác nhau trình độ chắc chắn là rất vênh lệch. Không thể lấy mấy lời nhận xét vô thưởng vô phạt của những hs đó để nhận xét về trình độ của người dạy.
Chú ơi chú đừng buồn nữa nhé! Cháu chào chú ạ!

tranhanam

Chủ đề: gắn với tư tưởng của nhà văn trước hiện thực xuất phát từ mối quan tâm của nhà văn trước những vấn đề cuộc sống gửi gắm vào tác phẩm thông điệp mang tính định hướng cho người đọc.
Nội dung: Cụ thể hóa tư tưởng chủ đề trong tác phẩm.
Ý nghĩa: Những điều rút ra từ cách tiếp cận tác phẩm của người đọc phạm vi lớn hơn chủ đề bao hàm các giá trị nhận thức - giá trị tư tưởng tình cảm và giá trị thẩm mỹ.

tieuphuong

Chú ơi!

Chú ơi cho cháu hỏi với ạ!
Nội dung ý nghĩa tác phẩm và chủ đề tác phẩm có thể coi là những khái niệm tương đương được không ạ!
Cháu cảm ơn chú Nam trước ạ!

Database error

ERROR From DB mySQL

DB Error: Database query failed!
» Error No: 1062
» Error detail: Duplicate entry '11700399' for key 'PRIMARY'
» Query: INSERT INTO bd_estore_online_users (id,store_id,sid,uid,username,usertype,ip,last_updated,last_page) VALUES (NULL,'3463','4qrv5fqmtfbu8vrccq061gi524','0','Guest','0','54.225.55.174','2018-08-20 17:52:51','/a123438/ve-mot-so-noi-dung-tac-pham-bi-cat-trong-sgk-ngu-van-12-co-ban.html')